Dzięki dokonanej transpozycji dyrektywy 2006/22/WE
do polskiego porządku prawnego oraz modyfikacjom
ustawy o transporcie drogowym, stworzone zostały
dobre podstawy dla umożliwienia organizacji
skutecznych i efektywnych kontroli przestrzegania
przez podmioty wykonujące przewozy i kierowców
przepisów rozporządzeń (EWG) nr 3821/85 i (WE) nr
561/2006. Wzrost częstotliwości kontroli, w tym zwłaszcza
przewoźników z grupy wysokiego ryzyka, oraz lepsze
przygotowanie służb kontrolnych pod względem
wyszkolenia i wyposażenia, przyczyni się - z
jednej strony, do zmniejszania liczby naruszeń
przepisów, z drugiej – do zapobiegania tym
naruszeniom. W rezultacie, rozwiązania i mechanizmy
wprowadzone ustawą prowadzić mają do wzrostu
bezpieczeństwa użytkowników dróg a także –
sprzyjać harmonizacji warunków pracy kierowców we
Wspólnocie i wyrównania poziomu konkurencji między
przewoźnikami.
Dyrektywa przewiduje w szczególności:
1) zorganizowanie systemu kontroli, zapewniającego
prawidłowe i jednolite wykonywanie przepisów
rozporządzeń (WE) nr 561/2006 oraz (EWG) nr
3821/85, m.in. poprzez przyjęcie jednolitej
krajowej strategii kontroli przestrzegania przepisów
w zakresie czasu prowadzenia pojazdów, obowiązkowych
przerw i czasu odpoczynku kierowców i zwiększenie
udziału oraz zwiększenie wsparcia dla Inspekcji
Transportu Drogowego ze strony pozostałych,
uprawnionych do kontroli, służb i instytucji, jak
policja, Straż Graniczna, Służba Celna, Państwowa
Inspekcja Pracy.
Odpowiednie przepisy w tym zakresie zawierają: art.
54 ust. 2 pkt 5 i ust. 4, art. 54b oraz art. 89 ust.
1 ustawy o transporcie drogowym, a także art. 6
omawianej ustawy nowelizującej;
2) obowiązek wyznaczenia odpowiedniego organu, do
którego zadań należeć będzie m.in. zapewnienie
koordynacji kontroli przeprowadzonych wspólnie
przez kilka państw członkowskich UE, przekazywanie
Komisji Europejskiej danych statystycznych,
udzielanie pomocy innym organom państw członkowskich
UE w zakresie określonym przepisami dyrektywy,
reprezentowanie Polski w Komitecie wspierającym KE.
Odpowiednie przepisy w tym zakresie zawierają: art.
54 ust. 2 pkt 6-10, art. 54b ust. 1 i 4 ustawy o
transporcie drogowym oraz akty wykonawcze, które
zostaną wydane na podstawie ustawy;
3) zasady i częstotliwość oraz proporcje
procentowe przeprowadzania kontroli
w transporcie drogowym pod kątem przestrzegania
przepisów socjalnych, określonych rozporządzeniami
561/2006 i 3821/85, wzrost wskaźników procentowych
kontroli dotyczących liczby dni przepracowanych
przez kierowców pojazdów objętych zakresem
stosowania rozporządzeń wspólnotowych.
Ustawa przewiduje wydanie rozporządzenia
wykonawczego w tym zakresie;
4) odpowiednie gromadzenie oraz grupowanie danych
statystycznych z kontroli na drogach i w przedsiębiorstwach
według kategorii określonych w przepisach
dyrektywy.
Stosowne przepisy w tym zakresie zawierają: art.
54b ust. 2-3, art. 81 oraz art. 90a ust. 2 ustawy o
transporcie drogowym;
5) wprowadzenie systemu oceny ryzyka, opartego na
względnej liczbie i wadze naruszeń przepisów
rozporządzeń (EWG) nr 3821/85 oraz (WE) nr
561/2006 popełnionych przez podmioty wykonujące
przewóz drogowy. Przewoźnicy o wysokim stopniu
ryzyka będą kontrolowane dokładniej i częściej.
Odpowiednie przepisy w tym zakresie zawierać będzie
rozporządzenie wykonawcze do ustawy o transporcie
drogowym;
6) należyte przeszkolenie funkcjonariuszy służb
kontrolnych, zapewnienie standardowego wyposażenia
umożliwiającego m.in. pobieranie, czytanie i
analizowanie zapisów cyfrowego urządzenia
rejestrującego a także wyposażenie służb
kontrolnych w wykaz podstawowych elementów podlegających
kontroli na drogach i na terenie podmiotu wykonującego
przewozy drogowe.
Stosowne przepisy w tym zakresie zawierają: art. 89
ust. 4 i 5 ustawy o transporcie drogowym.
Dyrektywa 2006/22/WE nałożyła na przewoźnika
drogowego obowiązek przechowywania – przez okres
jednego roku, licząc od dnia otrzymania -
przekazanych mu przez organy kontrolne, dokumentów
i protokołów z wyników kontroli przeprowadzonych
na jego terenie lub podczas kontroli drogowej w
zakresie czasu jazdy i czasu postoju, obowiązkowych
przerw i czasu odpoczynku kierowców wykonujących
przewóz na jego rzecz. Przepis ten zawarty jest w
art. 87 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym.
Warto przy okazji przypomnieć, że art. 26 ust. 3
rozporządzenia (WE) nr 561/2006 zobowiązuje przewoźnika
drogowego do przechowywania wykresówek (do
tachografu analogowego), oryginalnych zapisów
danych pobranych z tachografu cyfrowego i kart
kierowców oraz wydruków papierowych (w przypadku
tachografu cyfrowego) - przez co najmniej rok, w
porządku chronologicznym i w czytelnej formie.
Dokonując transpozycji przepisów dyrektywy
2006/22/WE, wprowadzono do ustawy o transporcie
drogowym art. 89 ust. 3, w którym gwarantuje się
wykonywanie czynności kontrolnych bez dyskryminacji
m.in. ze względu na kraj rejestracji pojazdu czy
kraj zamieszkania kierowcy oraz rodzaj
zainstalowanego w pojeździe urządzenia rejestrującego.
Na podstawie tego samego przepisu, służby
kontrolne zobowiązane są do organizowania kontroli
drogowym w odpowiednim miejscu i czasie tak, aby
utrudnić kierowcom prowadzącym pojazdy, omijanie
punktów kontrolnych.
Dyrektywa 2006/22/WE zobowiązuje państwo członkowskie
do zapewnienia odpowiednich warunków dla
wykonywania kontroli przestrzegania przez kierowców
przepisów rozporządzeń (EWG) nr 3821/85 i (WE) nr
561/2006, a m .in. zorganizowanie punktów kontroli.
Odpowiedni zapis w tym zakresie, zobowiązujący
ponadto zarządców dróg do zapewnienia
odpowiednich parkingów dla postoju pojazdów
wykonujących przewozy drogowe, zawiera nowy art.
20a ustawy o drogach publicznych.
Art. 7 ustawy o zmianie ustawy o transporcie
drogowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw
przewiduje, że przepisy wykonawcze wydane na
podstawie art. 89 ust. 2 ustawy z 2001 r. o
transporcie drogowym, zachowują moc nie dłużej,
niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie
niniejszej ustawy. Wprowadza ona zmiany w ustawie z
dnia:
1) 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,
2) 6 września 2001 r. o transporcie drogowym,
3) 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności,
4) 28 października 2002 r. o przewozie drogowym
towarów niebezpiecznych,
5) 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
W związku z wejściem w życie w kwietniu 2007 r.
decyzji Komisji 2007/230/WE z dnia 12 kwietnia 2007
r. w sprawie formularza dotyczącego przepisów
socjalnych odnoszących się do działalności w
transporcie drogowym, wydanej na podstawie art. 11
ust. 3 dyrektywy 2006/22/WE, w niniejszej ustawie
dokonano zmiany art. 31 ustawy o czasie pracy
kierowców. Dodano ust. 2a dotyczący obowiązku
wyposażania kierowcy w formularz, o którym mowa w
ww. decyzji Komisji, w przypadku kiedy kierowca –
w dniach poprzedzających rozpoczęcie przewozu
drogowego - przebywał na zwolnieniu lekarskim z
powodu choroby, na urlopie wypoczynkowym lub gdy
prowadził inny pojazd wyłączony z zakresu
stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, a w związku
z tym nie posiada wykresówek w ciągłym okresie 15
dni lub zapisów tachografu cyfrowego i na karcie
kierowcy w analogicznym okresie. Formularz ma
standardową formę i jest dostępny na stronie
internetowej pod adresem:
http://ec.europa.eu/transport/road/policy/social_provision/social_form_en.htm
Formularz powinien być wypełniany maszynowo lub w
komputerze i wystawiany przez przewoźnika przed
rozpoczęciem przez kierowcę przewozu, odrębnie
dla każdego z trzech przypadków objętych jego
zakresem. Formularz podpisuje zarówno przewoźnik,
na rzecz którego kierowca wykonuje przewóz, jak i
sam kierowca.
Jednocześnie, ze względu na poprawę czytelności
norm sprawiających trudności w interpretacji, a
także – na konieczne modyfikacje formalne i
poprawki techniczne,
w ustawie z dnia 19 września 2007 r. wprowadzono
zmiany w dotychczasowych przepisach dotyczących
kontroli spełniania wymagań przez ciśnieniowe urządzenia
transportowe.
